01 Mar 2024

3. POESÍA ALBANESA. XHEVDET BAJRAJ

-20 Jun 2020

Tres poemas de Xhevdet Bajraj en versión trilingüe: albanés, español e inglés, de Emergency Exit, su nuevo libro publicado por la editorial Laertes. 

 

 

FALJA

 

Duke e parë një çift zogjsh

duke e ndërtuar një çerdhe

m’u kujtua

që kur je fëmijë

nëna të lanë

të krehë

të vesh

të ushqen

të mbulon në shtrat

të tregon përralla

 

Kur të rritesh

befasohesh kur e sheh veten

lakuriq në një mjedis të egër

midis egërsirave dhe vrapon t’i veshësh rrobat

të mbulohesh

të ikësh

të fshihesh

të kamuflohesh

të përballesh

ama kurrë nuk arrin

t’i mësosh shkathtësitë e egërsirave

sepse nëna që në djep të ka thënë

që je njeri

 

Po ti ia falë

që të ka gënjyer

 

 

EL PERDÓN

 

Viendo un par de pájaros

construyendo un nido

me recordé

que cuando eres niño

madre te baña

te peina

te viste

te alimenta

te cubre en la cama

te cuenta cuentos de hadas

 

Cuando creces

te sorprendes cuando te ves

desnudo en un ambiente salvaje

entre las bestias y corres

para ponerte las prendas

para cubrirte

para escapar

para esconderte

para camuflarte

para enfrentar

pero nunca logras

aprender las habilidades salvajes

porque la madre ya en la cuna te lo dijo

que eres un hombre

 

Pero tu la perdonas

que te ha mentido

 

 

FORGIVENESS

 

Looking at a pair of birds

building a nest

I am reminded how

when you’re a child

your mother bathes you

combs your hair

clothes you

feeds you

tucks you in bed

tells you stories

 

When you’re older

you are stunned to see yourself

naked in a wild environment

among beasts and you run to put on clothes

to cover yourself

you hide

dress in camouflage

then attack

but you can never

learn the skills of the beasts

because your mother told you from the crib

that you are human

 

So you forgive her

for having lied

 

Traducción de Ani Gjika

 

 

HAKMARRJA NDAJ JETËS

 

Eja të ngrohemi

si sorrat

në kulmet e shtëpive

të braktisura

të lënduara nga mortajat e dorës

në luftën e fundit

 

Nën këtë diell me dhëmbë të rralluar

lakuriq

le të ngrohemi

 

Të varfërve vetëm dashuria u mbetet

për t ́iu hakmarrë jetës

 

 

VENGARSE DE LA VIDA

 

Vamos a calentarnos

como las urracas

sobre los techos

de las casas abandonadas

heridas por los morteros de mano

en la última guerra

 

Bajo este sol chimuelo

desnudos

vamos a calentarnos

 

A los pobres solo el amor les queda

para vengarse de la vida

 

 

TAKE REVENGE

 

Come

let’s warm ourselves like magpies

on the rooftops of those abandoned houses

wounded

by mortars in the last war

 

Under the gap-toothed smile of the sun

let’s lie naked

and warm ourselves

 

Because we are poor

and love is the only weapon we have

with which to take revenge on life

 

Traducción de Alice Whitmore

 

 

LULJA E JETËS

 

Porsa vendos këmbën në tokën e Arizonës

të riun e befasoi një plumb

që ndërtoi fole në kokën e tij

një kaktus lulëzoi në shkretëtirë

në një peizazh të shkretë

një engjëll i veshur si një Huichol

e shalon një dre të kaltër

hyn dhe del mes botëve paralele

 

Dëgjohet jehona e fishkëllimës së një treni

që pushoi së kaluari atypari

që një gjysmë shekulli

e që e përshëndet jehun e imazhit të një gruaje

në verandën e shtëpisë së saj

e cila ia kthen përshëndetjen

duke e tundur shaminë në dorë

 

Kali i Paemër vazhdon të bredh nëpër fusha

në kërkim të një emri më pak të njohur

 

Një plak në mes të qytetit të Meksiko Sitit

që pesë orë i lutet

krimbit në fund të shishes së meskalit

dhe më në fund arrin ta bindë që ta lejojë ta hajë

tani mund të shkojë të shtrihet në shtratin e tij

nuk do të dëgjojë zërat e lartë të kujtimeve

duke i bërtitur

klikon një herë dhe fik televizorin

klikon edhe një herë tjetër dhe fik vetën

 

Përmes dritares së hapur del

dhe përzihet me dritën e hënës

aroma e lules së mutit

mbretëron paqja

 

 

FLOR DE LA VIDA

 

Justo cuando pone el pie sobre la tierra de Arizona

sorprende a un joven una bala

que anida en su cabeza

un cactus florece en el desierto

en el paisaje desolado un ángel vestido de huichol

monta un venado azul

entra y sale corriendo entre mundos paralelos

Se oye el eco del pitido de un tren

que dejó de pasar hace medio siglo por aquí

saludando al eco de la imagen de una mujer

en la veranda de su casa

que le devuelve el saludo

moviendo el pañuelo con su mano

 

El Caballo Sin Nombre sigue corriendo en las praderas

busca un nombre menos reconocido

 

Un anciano en medio de la urbe

de la Ciudad de México

hace cinco horas que le está rezando

al gusano del mezcal en el fondo de la botella

y finalmente logra convencerlo para dejarse comer

ahora podrá ir a acostarse en su cama

no oirá las voces tan fuertes de los recuerdos

gritándole

hace un click y apaga la tele

hace otro click y se apaga a sí mismo

 

Por la ventana abierta sale

y se mezcla con la luz de la luna

el olor de la flor de mierda

reina la paz

 

 

LIFE FLOWER

 

The moment he sets foot on the soil of Arizona

a young man is surprised by a bullet

that makes its nest in his head

a cactus flowers in the desert

crossing that desolate landscape an angel in Huichol dress

rides a blue stag

in and out of two parallel worlds

 

The echo of a train whistle

that hasn’t passed this way in half a century

is like a greeting to the echo of the image of a woman

standing on the veranda of her house

she returns the greeting with the movement of a handkerchief

 

The Horse With No Name is still running across the prairies

in search of a more anonymous name

 

An old man in the middle of Mexico City

has been praying for five hours

to the worm at the bottom of his mescal bottle

and finally he convinces it to be eaten

now the old man can rest in his bed

he won’t hear the too loud voices of his memories

crying out

with one click he switches off the tv

with another click he switches off himself

 

Through the open window and mixing with the moonlight

the perfume of a flower of shit

all is quiet

 

Traducción de Alice Whitmore

 

 

 

 

Xhevdet Bajraj u lind në Kosovë. Deri në vitin 1999 jetoi në Rahovec, ndërsa pasi ia ofruan bursën e Parlamentit Ndërkombëtar të Shkrimtarëve shkoi në Meksikë, ku aktualisht jeton dhe vepron. Xhevdet Bajraj është profesor në Akademinë e Krijimtarisë Letrare në Universidad Autónoma de la Ciudad de México (UACM) në Meksiko Sitit. Merret edhe me përkthime, nga gjuha spanjolle në gjuhën shqipe dhe anasjelltas. Veprat e Xhevdet Bajrajt janë përkthyer në disa gjuhë dhe gjithashtu janë shpërblyer me çmime të ndryshme. Poezia e tij është përfshirë nëpër antologji të ndryshme në gjuhë gjuhë të huaja në të cilat përfaqëson poezinë shqipe dhe ate meksikane. Në vitet 2016-2019 mori bursë nga Sistemi Kombëtar i Krijimtarisë Artistike (meksikane), SNCA.

 

Xhevdet Bajraj, nacido en Kosovo, naturalizado mexicano. Es poeta y traductor, tiene varios premios literarios. Su poesía ha sido traducida en varios idiomas y está incluida en varias antologías en albanés, español, serbio, turco y en inglés. Desde 1999 vive en la Ciudad de México, gracias a la Beca del Parlamento Internacional de los Escritores. Trabaja como profesor investigador de tiempo completo en la Academia de Creación Literaria de la Universidad Autónoma de la Ciudad de México (UACM). Desde 2016 hasta 2019 formó parte del Sistema Nacional de Creadores de Arte (SNCA).

 

Xhevdet Bajraj is a poet, dramatist, translator, and professor. His works of poetry, which total more than twenty-five volumes, have been translated into English, German, Spanish, Danish, Serbian, Slovenian, Hungarian, Turkish, and Polish. He has been the recipient of many awards and honors, among them, the prize for best book of poetry (both in 1993 and 2000), conferred by the Kosovo Writers’ Society; the Goliardos International Prize for Poetry in 2004; the 2010 Katarina Josipi award for best original drama written in Albanian; first prize at the Festival of Monodrama, Vlorë, Albania in 2013; and the award for the best book of poetry in 2015, presented at the Prishtina International Book Fair. In May of 1999, Bajraj and his family were deported from Kosovo. Through the International Parliament of Writers and their program for persecuted writers, he was granted asylum and a fellowship at the Casa Refugio Citlaltépetl in Mexico. In the years since, he has become a full professor of creative writing and literature at the Autonomous University of Mexico City and been inducted into the Sistema Nacional de Creadores de Arte.

 

Ani Gjika is an Albanian-born writer, educator, author and translator of eight books and chapbooks of poetry. Her translation of Negative Space (New Directions, 2018) was a PEN Award finalist and shortlisted for the International Griffin Poetry Prize. She is an English PEN winner, NEA fellow, Robert Pinsky Global Fellow, and Pauline Scheer fellow at GrubStreet.

Ani Gjika nació en Albania. Es educadora, autora y traductora de ocho libros y chapbooks de poesía. Su traducción de Negative Space (New Directions, 2018) fue finalista del PEN Award y del International Griffin Poetry Prize. Ani ha recibido el premio English Pen, el NEA Fellowship, el Robert Pinsky Global Fellowship, y el Pauline Scheer Fellowship de GrubStreet.

 

Alice Whitmore is the Pushcart Prize-nominated translator of Mariana Dimópulos’s Imminence and All My Goodbyes, and Guillermo Fadanelli’s See You at Breakfast? She is the translations editor for Cordite Poetry Review and a founding member of TransCollaborate: Collaborative Translation for Inclusion.

Alice Whitmore es la traductora de Pendiente [Imminence] y Cada despedida [All My Goodbyes], de Mariana Dimópulos, y ¿Te veré en el desayuno? [See You at Breakfast?], de Guillermo Fadanelli. Es editora de traducciones para Cordite Poetry Review, y un miembro fundador de TransCollaborate: Collaborative Translation for Inclusion, una organización sin fines de lucro radicada en Melbourne, Australia.

 

 



Compartir